De verzamelde misdaden van kameraad Hudec - Vilem Hejl

Vladimir Hudec is een schrijver van misdaadromans, wiens verhalen als onrealistisch en ongeloofwaardig worden afgedaan, en die zich daardoor miskend en onderschat voelt. Hij wordt door de gangsterleider Franta Jech aangezocht om, uiteraard tegen royale betaling, ideeën te leveren voor roofovervallen, smokkelaffaires, enz. Aanvankelijk weigert Hudec, maar Jech weet hem zo in het nauw te drijven dat hij toestemt. Als de eerste operaties, uitgedacht door Hudec en uitgevoerd door de bende van Jech, een volledig succes worden, krijgt Hudec de smaak te pakken en bereidt zich voor om de grote, maar voor hem fatale, slag te slaan.
En zo herleeft 'de brave soldaat Schwejk' in een andere, modernere gestalte. Hij is wat geleerder en subtieler geworden; hij heeft de mogelijkheden onderkend die de technische en politieke automatisering hem bieden. Hij herleeft in de figuur van de schrijver Vladimir Hudec, zoals hij herleeft in de gangsterleider Franta Jech of in de politieofficier Klikar, maar tevens in de schare van technocraten, die hun revolutionair verleden hebben geruild voor een overgeorganiseerd en pensioengerechtigd heden. Hier wordt de satire kritiek op het systeem, op het leven volgens een vastaand patroon, op de afkeer van de revolutienaire idealen, op het totalitaire systeem. Men kan rustig zeggen dat deze Tsjechische auteur met zijn roman over de verzamelde misdaden van kameraad Hudec, een der briljantste satires van de laatste tijd heeft geschreven; zelfs een dubbele satire, die als een januskop spottend naar twee kanten - in dit geval naar West en Oost - kijkt.

Vilèm Hejlverd in 1934 geboren, maar ziet er aanmerkelijk ouder uit dan zijn leeftijd doet vermoeden.
Het feit dat hij gedurende de stalinistische periode lange tijd in gevangenissen en kampen doorbracht, zal daar wel iets mee te maken hebben. Men kan rustig zeggen dat deze Tsjechische auteur met zijn roman over de verzamelde Misdaden van kameraad Hudec, een der briljantste satires van de laatste tijd heeft geschreven. Er wordt helaas maar weinig hedendaagse Tsjechische letterkunde vertaald. Daarom zijn wij erg ingenomen dat wij deze meesterlijke satire, die in Tsechoslowakije zelf is verboden, in Nederland mogen uitbrengen.

De Fontein, goede staat, 275 blz.